اسپیس‌ایکس و تسلا کلنگ تراسازه (Terafab) را زدند — کارخانه ۱۶.۸ میلیارد دلاری تراشه در تگزاس

اسپیس‌ایکس (SpaceX) و تسلا (Tesla) ساخت یک کارخانه تراشه‌سازی مشترک در تگزاس به نام تراسازه (Terafab) را آغاز کرده‌اند؛ پروژه‌ای که در فاز نخست ۱۶.۸ میلیارد دلار هزینه دارد و هدف اعلام‌شده‌اش پُر کردن شکاف روزافزون میان نیاز این دو شرکت به تراشه و آنچه صنعت توانایی تأمین آن را دارد. عملیات خاک‌برداری در یک سایت تحقیقاتی در آستین آغاز شده و مجتمع اصلی قرار است در شهرستان گریمز، شمال‌غرب هیوستون، احداث شود.

این اقدام حتی با معیارهای ایلان ماسک هم غیرمعمول است. به‌جای خرید ظرفیت بیشتر از فاندری‌های شناخته‌شده‌ای مانند TSMC یا سامسونگ، این دو شرکت می‌کوشند یکی از دشوارترین لایه‌های زنجیره فناوری — یعنی تولید تراشه‌های پیشرفته در مقیاس انبوه — را به‌صورت عمودی در اختیار بگیرند. اسپیس‌ایکس و تسلا در اطلاعیه خود اعلام کرده‌اند که تقاضای ترکیبی‌شان «انتظار می‌رود از یک تراوات توان محاسباتی فراتر رود، که به‌طور قابل‌توجهی از کل عرضه جهانی فعلی بیشتر است» — و همین استدلال پشت نام‌گذاری این کارخانه قرار دارد.

طرح اولیه شامل یک پردیس حدوداً ۱۰۰ میلیون فوت مربعی است که در آن تراشه‌ها زیر یک سقف ساخته، بسته‌بندی و آزمایش می‌شوند. شرکت‌ها اعلام کرده‌اند که محصولات این کارخانه به روبات‌های انسان‌نمای اپتیموس (Optimus) تسلا، ناوگان خودران سایبرکَب (Cybercab) و مراکز داده مداری برنامه‌ریزی‌شده اسپیس‌ایکس اختصاص خواهد یافت — که همگی به شدت به تراشه‌های سفارشی و استنتاج هوش مصنوعی (AI inference) وابسته‌اند. یکپارچه‌سازی عمودی به شرکت‌های ماسک کنترل بیشتری بر تأمین، هزینه و طراحی می‌دهد و آن‌ها را در برابر کمبودهای حافظه و بسته‌بندی که اکنون کل صنعت را تحت فشار قرار داده، محافظت می‌کند.

فاز نخست این پروژه انتظار می‌رود حداقل ۳٬۰۰۰ شغل در شهرستان‌های گریمز و برازوس ایجاد کند و شرکت‌ها متعهد شده‌اند از طریق همکاری با مدارس محلی، نیروی کار را آموزش دهند. در بُعد زیست‌محیطی — که همواره نقطه اصطکاک برای کارخانه‌های تراشه‌سازی پرمصرف آب بوده — اسپیس‌ایکس و تسلا اعلام کرده‌اند که این سایت آب مورد نیاز خود را از مخزن گیبونز کریک تأمین خواهد کرد، نه از آب‌های زیرزمینی منطقه، و پساب را در محل تصفیه و بازیافت خواهد کرد.

ساخت یک فاندری پیشرو از نظر سرمایه‌گذاری بسیار سنگین و از نظر زمانی کند است؛ پروژه‌های مشابه اینتل، TSMC و سامسونگ ده‌ها میلیارد دلار هزینه برداشته و سال‌ها طول کشیده‌اند تا به مرحله تولید انبوه برسند، آن هم اغلب با تأخیر. اینکه آیا دو شرکت بدون سابقه در تولید تراشه می‌توانند در جایی موفق شوند که متخصصان با چالش روبرو هستند، پرسش اصلی پیش روست. اما ابعاد این بلندپروازی — و هدف اعلام‌شده ماسک برای «ساخت بزرگ‌ترین مجتمع تراشه‌سازی روی کره زمین» — نشان می‌دهد تراشه‌های داخلی چه جایگاه محوری‌ای در نقشه راه رباتیک تسلا و زیرساخت محاسباتی اسپیس‌ایکس یافته‌اند.

جزئیات این پروژه نخستین بار توسط Tomorrow's World Today گزارش شد و بر پایه به‌روزرسانی رسمی اسپیس‌ایکس درباره تراسازه تهیه گردید.