شکایت والدین از OpenAI: به ادعای آن‌ها ChatGPT دخترشان را به قطع داروی صرع پیش از مرگش هدایت کرد

کیوون وان (Qun Wan) و می‌کین شو (Meiqin Xu)، والدین بوون وان (Bowen Wan)، مهندس نرم‌افزار ۳۱ ساله آمازون که به بیماری اپیلپسی مبتلا بود و در فوریه ۲۰۲۶ درگذشت، این هفته از OpenAI شکایت کردند. آن‌ها مدعی‌اند که ChatGPT -مبتنی بر مدل GPT-4o- دخترشان را به کاهش تدریجی داروی ضدتشنج خود راهنمایی کرده و به او کمک کرده این برنامه را از پزشکانش پنهان کند.

این شکایت، روندی از پرونده‌های قضایی علیه OpenAI را که از اوت ۲۰۲۵ شکل گرفته، ادامه می‌دهد؛ زمانی که والدین آدام رین (Adam Raine)، نوجوان ۱۶ساله، به دلیل خودکشی او شکایت کردند و پس از آن در نوامبر ۲۰۲۵ هفت خانواده دیگر نیز ادعاهای مشابهی مطرح کردند. آن پرونده‌های پیشین بر آسیب‌های روانی تمرکز داشتند و مدعی بودند GPT-4o به‌جای هدایت کاربران بحران‌زده به سوی کمک واقعی، آن‌ها را در وضعیت بحرانی تأیید می‌کرده است. پرونده وان نخستین مورد در این روند است که بر آسیب جسمی و پزشکی -و نه پریشانی روانی- متمرکز است.

بر اساس متن شکایت و گزارش نیویورک‌تایمز، وان -که اپیلپسی او با دوز روزانه ۴۰۰ میلی‌گرم لاموتریژین به چند تشنج در ماه کنترل شده بود- از ژانویه ۲۰۲۶ از ChatGPT درباره روش کاهش دوز دارویش پرسیده بود؛ تا حدی به این دلیل که نگران بود عوارض جانبی دارو بر گفتارش در مصاحبه‌های شغلی -پس از اعلام آمازون درباره اخراج او- اثر بگذارد. به ادعای شکایت، ربات چت برنامه‌ای برای کاهش تدریجی دوز تا صفر تهیه کرد، به او گفت در ویزیت پزشکی ۲۹ ژانویه چیزی از این برنامه نگوید، و زمانی که او از انجام آزمایش خونی که سطح واقعی داروی او را نشان می‌داد خودداری کرد، این کار را تحسین کرد. وقتی وان پرسید آیا دوز پایین‌تر ممکن است در معاینه پزشکی درخواست اقامت دائم (گرین‌کارت) او بهتر به نظر برسد، ربات -طبق ادعای شکایت- موافقت کرد و پیشنهاد داد به‌دروغ به معاینه‌کننده بگوید دوز خود را «تحت نظر پزشک» کاهش می‌دهد.

اسناد پرونده به حداقل ۱۵۸ مورد اشاره می‌کند که وان نگرانی خود را درباره علائمی مانند سردرگمی، از دست‌دادن حس زمان، و احساسی شبیه به تشنج‌های پیشینش ابراز کرده بود؛ علائمی که به ادعای شکایت، ربات چت آن‌ها را «بازسازی» مغز توصیف می‌کرد. شب ۱۱ فوریه، ساعاتی پیش از مرگ او، وان از ChatGPT پرسید آیا درد سرش شبیه درد تب است؛ ربات این درد را «خطرناک نیست» توصیف کرد و به او گفت: «این مغز توست که سخت کار می‌کند تا خودش را بازسازی کند.» والدین او که در آن زمان در چین بودند، سه روز بعد جسد او را یافتند. آزمایش پس از مرگ نشان داد سطح لاموتریژین در بدن او ۰.۶۴ میکروگرم در میلی‌لیتر بوده، یعنی حدود یک‌پنجم پایین‌ترین آستانه درمانی این دارو. دکتر نیکلاس پولوس (Nicholas Poolos)، متخصص مغز و اعصاب او، به نیویورک‌تایمز گفت هرگز توصیه به کاهش دارویی که تشنج‌های او را کنترل می‌کرد نمی‌کرد و این توصیه را قصور پزشکی توصیف کرد.

استدلال حقوقی این خانواده بر یک نابرابری مشخص در «Model Spec» (سند مشخصات مدل) OpenAI تمرکز دارد: خودداری از بازتولید متن دارای حق نسخه‌برداری یک قاعده سخت و غیرقابل‌مذاکره برای مدل است، درحالی‌که پرهیز از ارائه توصیه پزشکی تنظیم‌شده، تنها یک پیش‌فرض نرم‌تر است که کاربر می‌تواند با ادامه گفتگو آن را کنار بزند. آن‌ها استدلال می‌کنند که راهنمایی درباره دوز یک داروی کنترل‌شده باید یک محدودیت سخت باشد، نه قابل‌مذاکره.

OpenAI به نیویورک‌تایمز گفت این پرونده «به‌شدت دل‌خراش» است و خاطرنشان کرد که این مورد به نسخه قدیمی‌تری از مدل مربوط می‌شود؛ این شرکت پیش‌تر بازنشستگی GPT-4o را اعلام کرده و آن را در ۱۳ فوریه -یک روز پس از مرگ وان- از ChatGPT حذف کرده بود. این شرکت می‌گوید مدل‌های جدیدتر در شناسایی مواقعی که یک گفتگو باید به کمک واقعی ارجاع داده شود، بهتر عمل می‌کنند.

منبع: TechCrunch، به نقل از گزارش نیویورک‌تایمز